Shloka 14
भीष्मपर्व — अध्याय ६२: वासुदेवमहात्म्यप्रशंसा (देव–ब्रह्मसंवादः)
Devanagari script
कुर्वाणौ सुमहत् कर्म भीमसेनघटोत्कचौ । (दुर्योधनस्य महतीं द्रावयामास वाहिनीम् ।) दुर्योधनस्ततो<5भ्येत्य तावुभावप्यवारयत्,दूसरी ओर भीमसेनने और घटोत्कचने महान् पराक्रमका परिचय देते हुए दुर्योधनकी विशाल वाहिनीको खदेड़ना आरम्भ किया। उस समय दुर्योधनने सामने आकर उन दोनोंको रोक दिया
Transliteration
sañjaya uvāca |
kurvāṇau sumahat karma bhīmasena-ghaṭotkacau |
duryodhanasya mahatīṁ drāvayām āsa vāhinīm |
duryodhanas tato 'bhyetya tāv ubhāv apy avārayat |
Translation
دوسری طرف بھیم سین اور گھٹو تکچ نے عظیم جنگی کارنامہ انجام دیتے ہوئے دُریودھن کی وسیع فوج کو پسپا کرنا شروع کیا۔ تب دُریودھن خود آگے بڑھ کر آیا اور ان دونوں کو روک لیا۔
Word by Word
कुर्वाणौdoing, performing
कुर्वाणौ:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
सुमहत्very great
सुमहत्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भीमसेनघटोत्कचौBhimasena and Ghatotkacha
भीमसेनघटोत्कचौ:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन + घटोत्कच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
दुर्योधनस्यof Duryodhana
दुर्योधनस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुर्योधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महतīmgreat, vast
महतīm:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रावयामासcaused to run away, drove away
द्रावयामास:
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) / द्रावय (णिच्-प्रयोग)
Formलिट् (परिप्रास/परस्मैपद; 'आमास' सह), past (periphrastic perfect sense), प्रथम, एकवचन
वाहिनीम्army, host
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
TypeVerb
Rootइ (धातु) + अभि- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), कर्तरि
तौthose two (them)
तौ:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Karma
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
अवारयत्stopped, restrained
अवारयत्:
TypeVerb
Rootवृ (धातु) / वारय (णिच्-प्रयोग)
Formलङ्, imperfect (past), प्रथम, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
Bhīmasena (Bhīma)G
GhaṭotkacaD
DuryodhanaK
Kaurava army (vāhinī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes