Shloka 10

भीमसेनस्य गदायुद्ध-प्रभावः

The Battlefield Impact of Bhīmasena’s Mace Combat

Devanagari script

अभिमन्यु: सुसंक्रुद्धों भ्रातरं भरतर्षभ । शरै: पञ्चाशता राजन क्षिप्रहस्तो5भ्यविध्यत,महाराज! भरतश्रेष्ठ) यह देख शीघ्रतापूर्वक हाथ चलानेवाला वीर अभिमन्यु अत्यन्त कुपित हो उठा और अपने भाई लक्ष्मणको उसने पचास बाणोंसे घायल कर दिया

Transliteration

sañjaya uvāca | abhimanyuḥ susaṃkruddho bhrātaraṃ bharatarṣabha | śaraiḥ pañcāśatā rājan kṣiprahasto 'bhyavidhyata ||

Translation

سنجے نے کہا—اے راجن، اے بھرت شریشٹھ! یہ دیکھ کر ابھیمنیو سخت غضبناک ہو اٹھا۔ تیز دست اس سورما نے پچاس تیروں سے اپنے بھائی لکشمن کو وِدھ کر دیا۔

Word by Word

• अभिमन्युः: Abhimanyu
• अभिमन्युः: Karta
• Type: Noun
• Root: अभिमन्यु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सुसंक्रुद्धः: highly enraged
• सुसंक्रुद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सुसंक्रुद्ध
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भ्रातरम्: brother
• भ्रातरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• भरतर्षभ: O bull among the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरतर्षभ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• शरैः: with arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• पञ्चाशता: with fifty (as a set of fifty)
• पञ्चाशता: Karana
• Type: Noun
• Root: पञ्चाशत्
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• क्षिप्रहस्तः: having swift hands
• क्षिप्रहस्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्षिप्रहस्त
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभ्यविध्यत्: pierced / struck
• Type: Verb
• Root: व्यध् (विध्यति)
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• महाराज: O great king
• Type: Noun
• Root: महाराज
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Abhimanyu
• Lakṣmaṇa (as the brother referenced in the given text/tradition)
• King Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan' in Sañjaya’s narration)
• arrows (śara)