Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः

Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus

तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्ध: कुरूपितामह: । सिंहनादं विनद्योच्चै: शड्खं दध्मौ प्रतापवान्‌,उनका हर्षनाद सुनकर कुरुकुलके वृद्ध पितामह प्रतापी भीष्मने जोर-जोरसे सिंहनाद करके अपना शंख बजाया

teṣāṃ śrutvā tu hṛṣṭānāṃ vṛddhaḥ kurūpitāmahaḥ | siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||

ان کے شادمانی بھرے نعروں کو سن کر کوروؤں کے بوڑھے پِتامہ، پرتابی بھیشم نے بلند آواز سے شیر کی مانند دھاڑ ماری اور اپنا شنکھ زور سے بجایا۔ اس طرح اس نے اپنے لشکر کو جوش دلایا اور آنے والی جنگ میں یودھّا-دھرم کے عزم کو مستحکم کیا۔

तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हृष्टानाम्of the delighted (ones)
हृष्टानाम्:
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
वृद्धःthe aged
वृद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरूपितामहःthe grandsire of the Kurus
कुरूपितामहः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु-पितामह
FormMasculine, Nominative, Singular
सिंहनादम्a lion-roar
सिंहनादम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिंहनाद
FormMasculine, Accusative, Singular
विनद्यhaving roared/sounded forth
विनद्य:
TypeVerb
Rootनद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), वि
उच्चैःloudly, on high
उच्चैः:
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः
शङ्खम्conch-shell (conch)
शङ्खम्:
Karma
TypeNoun
Rootशङ्ख
FormMasculine, Accusative, Singular
दध्मौblew
दध्मौ:
TypeVerb
Rootध्मा
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रतापवान्mighty, valorous
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular

(संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
K
Kuru (Kuru lineage)
Ś
śaṅkha (conch)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: a leader strengthens collective resolve through courage and clear signals, turning emotion (jubilation) into disciplined readiness for duty.

Sañjaya reports that, on hearing his side’s triumphant shouts, the aged Kuru grandsire Bhīṣma roars like a lion and blows his conch loudly, serving as a rallying call before battle.