अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्ध: कुरूपितामह: । सिंहनादं विनद्योच्चै: शड्खं दध्मौ प्रतापवान्,उनका हर्षनाद सुनकर कुरुकुलके वृद्ध पितामह प्रतापी भीष्मने जोर-जोरसे सिंहनाद करके अपना शंख बजाया
teṣāṃ śrutvā tu hṛṣṭānāṃ vṛddhaḥ kurūpitāmahaḥ | siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||
ان کے شادمانی بھرے نعروں کو سن کر کوروؤں کے بوڑھے پِتامہ، پرتابی بھیشم نے بلند آواز سے شیر کی مانند دھاڑ ماری اور اپنا شنکھ زور سے بجایا۔ اس طرح اس نے اپنے لشکر کو جوش دلایا اور آنے والی جنگ میں یودھّا-دھرم کے عزم کو مستحکم کیا۔
(संजय उवाच
The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: a leader strengthens collective resolve through courage and clear signals, turning emotion (jubilation) into disciplined readiness for duty.
Sañjaya reports that, on hearing his side’s triumphant shouts, the aged Kuru grandsire Bhīṣma roars like a lion and blows his conch loudly, serving as a rallying call before battle.