Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Rajo-dhūli-saṃmūḍha-saṅgrāmaḥ

The Dust-Obscured Battle and Mutual Charges

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्बोजश्च सुदक्षिण: । बृहत्क्षत्रस्थ दायाद: सैन्धवश्चल जयद्रथ:

sañjaya uvāca | vindānuvindāv āvantyau kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ | bṛhatkṣatrastha dāyādaḥ saindhavaś cala jayadrathaḥ ||

اور اوَنتی کے شہزادے وِند اور اَنُووِند، کامبوج کا راجا سُدکْشِن، اور برہتکْشتر کے خاندان کا وارث، سِندھو کا راجا جَیَدرتھ—یہ بھی نامور رتھی ہیں۔

विन्दVind(a) (a prince of Avanti)
विन्द:
Karta
TypeNoun
Rootविन्द (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुविन्दौAnuvinda (and another, as a pair) / the two (Vind and Anuvinda) as dual
अनुविन्दौ:
Karta
TypeNoun
Rootअनुविन्द (नाम)
FormMasculine, Nominative, Dual
अवन्त्यौthe two from Avanti / the two Avanti princes
अवन्त्यौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअवन्ती (जनपद/देशनाम)
FormFeminine, Nominative, Dual
काम्बोजःthe Kamboja (king/warrior)
काम्बोजः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम्बोज (जनपद/देशनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुदक्षिणःSudakṣiṇa
सुदक्षिणः:
Karta
TypeNoun
Rootसुदक्षिण (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहत्क्षत्रस्थdwelling in/connected with Bṛhatkṣatra (lineage/house)
बृहत्क्षत्रस्थ:
Karta
TypeAdjective
Rootबृहत्क्षत्र + स्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
दायादःheir/descendant
दायादः:
Karta
TypeNoun
Rootदायाद
FormMasculine, Nominative, Singular
सैन्धवःthe Sindhu king (Saindhava)
सैन्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Vindā
A
Anuvindā
A
Avanti
K
Kāmboja
S
Sudakṣiṇa
B
Bṛhatkṣatra
S
Sindhu (Saindhava)
J
Jayadratha

Educational Q&A

The verse highlights how royal lineage and political alliances draw many rulers into war. It implicitly points to the ethical tension in kṣatriya life: duty to clan and allies can propel one into violence, showing how dharma in a royal context is often entangled with obligation and power.

Sañjaya is enumerating prominent chariot-warriors aligned for battle, naming the Avanti princes Vindā and Anuvindā, Sudakṣiṇa of Kāmboja, and Jayadratha of Sindhu (linked to the Bṛhatkṣatra line). This is part of the battlefield roll-call describing the forces present.