Shloka 53
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
तरसा वारयामास मनत्तो मत्तमिव द्विपम् । श्वेतने धनुष खींचकर सात बाणोंद्वारा भीष्मको बेध डाला। तब पराक्रमी भीष्मने बैतके उस पराक्रमको स्वयं पराक्रम करके वेगपूर्वक रोक दिया; मानो किसी मतवाले हाथीने दूसरे मतवाले हाथीको रोक दिया हो ।। ५२ है ।। श्वेत: शान्तनवं भूय: शरै: संनतपर्वभि:
sañjaya uvāca | tarasā vārayāmāsa manatto mattam iva dvipam | śvetaḥ śāntanavaṃ bhūyaḥ śaraiḥ sannatapārva-bhiḥ |
سنجے نے کہا—اس نے تیزی سے اسے روک لیا، جیسے کوئی مست ہاتھی دوسرے مست ہاتھی کو تھام لے۔ پھر شْوَیت نے خوب جڑی ہوئی گانٹھوں والے تیروں سے شانتنو کے بیٹے (بھیشم) کو دوبارہ چھید دیا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that true martial excellence includes restraint: even in fierce combat, the superior warrior is one who can check and control force, not merely unleash it.
Sañjaya describes a clash where Bhīṣma (Śāntanava) forcefully checks an opponent like one maddened elephant stopping another, while Śveta again strikes Bhīṣma with well-made arrows.