Shloka 60
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश
Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction
Devanagari script
सम्बन्ध-- आसक्तिका नाश और इन्द्रियसंयम नहीं होनेसे क्या हानि है? इसपर कहते हैं-- यततो हापि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चित: । इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मन:,हे अर्जुन! आसक्तिका नाश न होनेके कारण ये प्रमथनस्वभाववाली इन्द्रियाँ यत्न करते हुए बुद्धिमान् पुरुषके मनको भी बलात् हर लेती हैं
Transliteration
yatato hy api kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ | indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṁ manaḥ ||
Translation
اے کَونتیہ! حتیٰ کہ دانا آدمی بھی جب کوشش کرتا ہے تو یہ ہنگامہ خیز اور غالب حواس اس کے دل و دماغ کو زبردستی کھینچ لے جاتے ہیں۔
Word by Word
[{'term''yatataḥ', 'definition': 'of one who strives
[{'term':
exerting oneself'}, {'term''hi api', 'definition': 'indeed, even'}, {'term': 'kaunteya', 'definition': 'O son of Kuntī (address to Arjuna)'}, {'term': 'puruṣasya', 'definition': 'of a person
exerting oneself'}, {'term':
of a man'}, {'term''vipaścitaḥ', 'definition': 'of the wise/discerning
of a man'}, {'term':
intelligent'}, {'term''indriyāṇi', 'definition': 'the senses
intelligent'}, {'term':
sense-faculties'}, {'term''pramāthīni', 'definition': 'violent, agitating, overpowering
sense-faculties'}, {'term':
that disturb and carry away'}, {'term''haranti', 'definition': 'carry off
that disturb and carry away'}, {'term':
take away'}, {'term''prasabham', 'definition': 'forcibly
take away'}, {'term':
against one’s will'}, {'term''manaḥ', 'definition': 'mind
against one’s will'}, {'term':
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
Arjuna (Kaunteya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context