Shloka 33
भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array
Devanagari script
तस्य पर्वतसंकाशा व्यरोचन्त महागजा: । यन्त्रतोमरतूणीरै: पताकाभि: सुशोभिता:,यन्त्र, तोमर, तूणीर तथा पताकाओंसे सुशोभित उसके विशाल गजराज पर्वतोंके समान प्रतीत होते थे
Translation
اس کے عظیم ہاتھی پہاڑوں کے مانند دکھائی دیتے تھے؛ اور وہ یَنتروں، تومروں، ترکشوں اور جھنڈیوں سے آراستہ ہو کر نہایت شاندار معلوم ہوتے تھے۔
Word by Word
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पर्वत-संकाशाःmountain-like
पर्वत-संकाशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर्वतसंकाश
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यरोचन्तshone, appeared splendid
व्यरोचन्त:
Kriya
TypeVerb
Rootवि + रुच्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
महागजाःgreat elephants
महागजाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहागज
FormMasculine, Nominative, Plural
यन्त्र-तोमर-तूणीरैःwith machines, javelins, and quivers
यन्त्र-तोमर-तूणीरैः:
Karana
TypeNoun
Rootयन्त्रतोमरतूणीर
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
पताकाभिःwith banners/flags
पताकाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपताका
FormFeminine, Instrumental, Plural
सुशोभिताःadorned, well-decorated
सुशोभिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु + शोभ्
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes