Shloka 72
अभिद्रवत गाड़ेयं मा वो5स्तु भयमण्वपि | इसी समय राजा युधिष्ठिरने अपने सैनिकोंको आज्ञा दी--“वीरो! गंगानन्दन भीष्मपर आक्रमण करो। उनकी ओरसे तुम्हारे मनमें तनिक भी भय नहीं होना चाहिये” || ७१ है ।।
sañjaya uvāca | abhidravata gāṅgeyaṃ mā vo 'stu bhayam aṇv api | atha te tomaraiḥ prāsair bāṇaughaiś ca samanantataḥ paṭṭiśaiḥ khaḍgaiś ca tīkṣṇair nārācair vatsadantaiś ca bhallaiś ca praharanta ekaṃ bhīṣmam abhidudruvuḥ |
سنجے نے کہا—“گنگا کے فرزند بھیشم پر ٹوٹ پڑو؛ تم میں ذرّہ برابر بھی خوف نہ رہے۔” تب یُدھشٹھِر کے حکم سے پانڈو سپاہی ہر سمت سے صرف بھیشم ہی کی طرف لپکے اور برچھوں، نیزوں، تیروں کی بوچھاڑ، پٹّیش، تلواروں، تیز نارچ، وَتس دنت اور بھلّوں سے اس پر وار کرنے لگے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kshatriya-dharma in battle: fear must be mastered and courage cultivated, especially when confronting a revered and powerful elder like Bhishma. Leadership here functions ethically by steadying the troops—removing panic so action can be guided by duty rather than terror.
Sanjaya reports that Yudhishthira orders the Pandava forces to charge Bhishma (Gāṅgeya) without even slight fear. The soldiers then surge from all directions, assailing Bhishma alone with multiple weapons—javelins, spears, volleys of arrows, axes, swords, and specialized arrow types.