Shloka 14
भीष्मस्य अप्रतिमपराक्रमः — शिखण्डिपुरस्कृतः प्रहारः
Bhīṣma’s unmatched momentum and the assault with Śikhaṇḍin in the lead
Devanagari script
सात्यकिं समरे यान्तं तव पुत्रो न्न्यवारयत्,(भीष्मस्य वधमिच्छन्तं पाण्डवप्रीतिकाम्यया ।) पाण्डवोंकी प्रसन्नताके लिये भीष्मका वध चाहनेवाले सात्यकिको युद्धके लिये जाते देख आपके पुत्र दुर्योधनने रोका
Transliteration
sātyakiṁ samare yāntaṁ tava putro nyavārayat | bhīṣmasya vadham icchantaṁ pāṇḍava-prīti-kāmyayā ||
Translation
سنجے نے کہا: ساتیَکی کو میدانِ جنگ کی طرف جاتے دیکھ کر—جو پانڈوؤں کی خوشنودی کے لیے بھیشم کے وध کا خواہاں تھا—تمہارے بیٹے (دریودھن) نے اسے روکنے کی کوشش کی۔
Word by Word
सात्यकिम्Sātyaki (as object)
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
यान्तम्going
यान्तम्:
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Accusative, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यवारयत्stopped / restrained
अन्यवारयत्:
TypeVerb
Rootवारय् (णिजन्त, √वृ/वार् अर्थे ‘to restrain/stop’)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
भीष्मस्यof Bhīṣma
भीष्मस्य:
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
वधम्killing, slaying
वधम्:
Karma
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Accusative, Singular
इच्छन्तम्desiring
इच्छन्तम्:
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Accusative, Singular
पाण्डवof the Pāṇḍavas
पाण्डव:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रीतिpleasure, satisfaction
प्रीति:
TypeNoun
Rootप्रीति
FormFeminine, —, —
काम्ययाwith the desire (for)
काम्यया:
Karana
TypeAdjective
Rootकाम्य (कृदन्त/विशेषण from √कम् ‘to desire’)
FormFeminine, Instrumental, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
Sātyaki (Yuyudhāna)D
DuryodhanaB
BhīṣmaP
PāṇḍavasK
Kurukṣetra (implied battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes