Shloka 109
ततस्तु सक्तुगन्धेन क्लेदेन सलिलस्य च,तदनन्तर सत्तूकी गन्ध सूँघने, वहाँ गिरे हुए जलकी कीचसे सम्पर्क होने, वहाँ गिरे हुए दिव्य पुष्पोंको रौंदने और उन महात्मा ब्राह्मणके दान करते समय गिरे हुए अन्नके कणोंमें मन लगानेसे तथा उन उज्छवृत्तिधारी ब्राह्मणकी तपस्याके प्रभावसे मेरा मस्तक सोनेका हो गया
tatastu saktugandhena kledena salilasya ca | tadanantaraṁ sattūkī-gandha-sūṅghane tatra gireṇa jalasya kīcasa-saṁsparkaṇe tatra gireṇa divya-puṣpāṇāṁ rodanena ca | te mahātmanaḥ brāhmaṇasya dāna-kāle patiteṣv anna-kaṇeṣu manaḥ-pravṛttyā tathā ca tasya uñchavṛtti-dhāriṇaḥ brāhmaṇasya tapasāṁ prabhāvena mama mastakaṁ suvarṇam abhavat ||
پھر ستّو کی خوشبو، پانی کی نمی، اس خوشبو کو سونگھنا، وہاں گرے ہوئے پانی سے بنی کیچڑ کا لمس، وہاں گرے ہوئے دیوی پھولوں کا پامال ہونا، اور اس مہاتما برہمن کے دان دیتے وقت گرے ہوئے اناج کے ذروں پر دل لگانا—ان سب کے ساتھ اُنجھ ورتّی سے جینے والے اس برہمن کی تپسیا کے اثر سے میرا سر سونے کا ہو گیا۔
श्षशुर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the spiritual power of austerity (tapas) and the sanctity of charity (dāna) can produce profound transformation; even humble, reverent association—attention to fallen grains during almsgiving, contact with the place and remnants of a holy person’s acts—can generate merit and purification.
The speaker (identified as the father-in-law) explains the causes behind a miraculous change—his head becoming golden—attributing it to sensory contact (smell of parched grain, dampness of water), physical contact (mud from fallen water, trampling fallen divine flowers), and especially mental attention to grains dropped during a great Brahmin’s act of giving, empowered by that Brahmin’s ascetic practice of living by gleaning.