Shloka 39
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
एवं बभूव यज्ञ: स धर्मराजस्य धीमत: । बद्धन्नधनरत्नौघ: सुरामैरेयसागर:,इस प्रकार बुद्धिमान् धर्मराज युधिष्ठिरका वह यज्ञ पूर्ण हुआ। उसमें अन्न, धन और रत्नोंके ढेर लगे हुए थे। देवताओंके मनमें अतिशय कामना उत्पन्न करनेवाली वस्तुओंका सागर लहराता था। कितने ही ऐसे तालाब थे, जिनमें घीकी कीचड़ जमी हुई थी और अन्नके तो पहाड़ ही खड़े थे। भरतभूषण! रससे भरी कीचड़रहित नदियाँ बहती थीं
evaṁ babhūva yajñaḥ sa dharmarājasya dhīmataḥ | baddhānna-dhana-ratnaughaḥ surā-maireya-sāgaraḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—یوں دانا دھرم راجا کا وہ یَجْن مکمل ہوا۔ اس میں اناج، دولت اور جواہرات کے انبار یوں تھے گویا سب کچھ بندھا ہوا ہو؛ اور وہ سُرا و مَیرَیَہ کے سمندر کی مانند تھا جو دیوتاؤں کے دل میں بھی آرزو جگا دے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic kingship: abundance and power are legitimized through a public, rule-governed rite and are oriented toward generosity and social order, not mere personal enjoyment.
Vaiśampāyana describes the completion of Yudhiṣṭhira’s great sacrifice, emphasizing the immense accumulation of provisions and valuables—so plentiful it is likened to an ocean of intoxicating luxuries.