Shloka 6
यज्ञवाटवैभववर्णनम् / Description of the Splendour of the Sacrificial Enclosure
अतीवासुखभोगी स सततं कुन्तिनन्दन: । न हि पश्यामि बीभत्सोर्निन्द्य गात्रेषु किंचन । श्रोतव्यं चेन्मयैतद् वै तन्मे व्याख्यातुमरहसि,कुन्तीनन्दन अर्जुन सदा अधिक कष्ट भोगते हैं; परंतु उनके अंगोंमें कहीं कोई निन्दनीय दोष नहीं दिखायी देता है। ऐसी दशामें उन्हें कष्ट भोगनेका कारण क्या है? यह मैं सुनना चाहता हूँ। आप मुझे विस्तारपूर्वक यह बात बतावें
yudhiṣṭhira uvāca |
atīvāsukhabhogī sa satataṃ kuntīnandanaḥ |
na hi paśyāmi bībhatsor nindyaṃ gātreṣu kiṃcana |
śrotavyaṃ cen mayaitad vai tan me vyākhyātum arhasi |
یُدھِشٹھِر نے کہا— کُنتی نندن ارجن تو ہمیشہ بڑے کرب میں مبتلا دکھائی دیتا ہے؛ مگر بیبھتسو کے اعضا میں مجھے کہیں کوئی قابلِ ملامت عیب نظر نہیں آتا۔ اگر یہ بات میرے سننے کے لائق ہے تو آپ اس کی وضاحت فرمائیں— جب کوئی ظاہر عیب نہیں، پھر وہ کس سبب سے مشقتیں جھیلتا ہے؟
युधिष्ठिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic inquiry: suffering is not always explained by visible दोष (fault) in a person. Yudhiṣṭhira urges a deeper causal account—often implying karma, duty, or hidden conditions—rather than judging by outward appearance.
Yudhiṣṭhira addresses Arjuna (Kuntīnandana), noting that Arjuna appears blameless and even suited to happiness, yet seems to undergo hardship. He asks Arjuna to explain the reason for this apparent mismatch between virtue and suffering.