Shloka 38
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
ब्राह्मणों और वैश्योंके लिये वहाँ परम स्वादिष्ट अन्नका भण्डार भरा हुआ था। प्रतिदिन एक लाख ब्राह्मणोंके भोजन कर लेनेपर वहाँ मेघ-गर्जनाके समान शब्द करनेवाला डंका बार-बार पीटा जाता था। इस प्रकारके डंके वहाँ दिनमें कई बार पीटे जाते थे ।।
evaṁ sa vavṛte yajño dharmarājasya dhīmataḥ | annasya subahūn rājan utsargān parvatopamān, rājan adṛśyataikstho rājñas tasya mahāmakhe |
اے راجن! دانا دھرم راج یُدھِشٹھِر کا وہ یَجْن روز بروز اسی شان سے جاری رہا۔ وہاں اناج کی بخشش کے لیے پہاڑوں جیسے عظیم ڈھیر دکھائی دیتے تھے۔ اس بادشاہ کے اس مہامکھ میں یوں معلوم ہوتا تھا گویا سارا جمبودویپ ایک ہی جگہ جمع ہو گیا ہو۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights a dharmic model of kingship: a ruler’s greatness is shown through sustained generosity, hospitality, and support of society—especially through orderly, abundant giving in a public rite.
Vaiśampāyana describes Yudhiṣṭhira’s grand sacrificial rite continuing daily with immense stores of food being distributed, drawing crowds from many regions so that the whole Jambūdvīpa seems assembled in one place.