Shloka 76

अश्वमेधीयस्य हयस्य दक्षिणापश्चिमगमनम् — The Sacrificial Horse’s Southern and Western Circuit

Devanagari script

आदिश्यादिश्य तेजस्वी शिरांस्येषां न्यपातयत्‌ | गान्धारोंके द्वारा रोके जानेपर भी तेजस्वी वीर पाण्डुनन्दन अर्जुन उनके नाम ले-लेकर मस्तक काटने और गिराने लगे

Transliteration

ādiśyādiśya tejasvī śirāṃsy eṣāṃ nyapātayat | gāndhārāṅkena dvārā roke jānepar bhī tejasvī vīra pāṇḍunandana arjuna unke nāma le-lekara mastaka kāṭane aura girāne lage |

Translation

وَیشَمپایَن نے کہا—وہ درخشاں سورما ایک ایک کو نشان زد کرتا جاتا اور اُن کے سر گراتا جاتا تھا۔ گاندھاروں کے روکنے پر بھی پاندو کا بیٹا ارجن نام لے لے کر سر کاٹتا اور گراتا رہا۔

Word by Word

• आदिश्य: having ordered
• आदिश्य: Karta
• Type: Verb
• Root: आ√दिश्
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), परस्मैपदी (धात्वर्थतः), having ordered/commanded

• आदिश्य: having repeatedly ordered
• आदिश्य: Karta
• Type: Verb
• Root: आ√दिश्
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), परस्मैपदी (धात्वर्थतः), having ordered (again and again)

• तेजस्वी: the radiant/valiant one
• तेजस्वी: Karta
• Type: Adjective
• Root: तेजस्विन्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शिरांसि: heads
• शिरांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• एषाम्: of these (men)
• एषाम्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: पुं/नपुं (सामान्य), षष्ठी, बहुवचन

• न्यपातयत्: caused to fall / struck down
• न्यपातयत्: Karta
• Type: Verb
• Root: नि√पत् (णिच्)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Arjuna
• Pāṇḍu
• Gāndhāra (Gandhāran prince/figure)