Shloka 11

Aśvamedha-dīkṣā, Vyāsa’s horse-release, and Arjuna’s departure with Gāṇḍīva (आश्वमेधिक-दीक्षा तथा हय-उत्सर्गः)

Devanagari script

अश्वश्लोत्सृज्यतामद्य पृथ्व्यामथ यथाक्रमम्‌ । सुगुप्तं चरतां चापि यथाशास्त्रं यथाविधि,“आज शास्त्रीय विधिके अनुसार यज्ञ-सम्बन्धी अश्वको क्रमशः सारी पृथ्वीपर घूमनेके लिये छोड़ना चाहिये तथा ऐसी व्यवस्था करनी चाहिये, जिससे वह सुरक्षितरूपसे सब ओर विचर सके”

Translation

“آج شاستری विधی کے مطابق یَجْن سے متعلق گھوڑے کو بتدریج پوری زمین پر گردش کے لیے چھوڑ دینا چاہیے؛ اور ایسی تدبیر کرنی چاہیے کہ وہ محفوظ رہے اور شاستر کے مطابق، مقررہ طریقے سے آزادانہ پھر سکے۔”

Word by Word

अश्वःthe (sacrificial) horse

श्लः(unclear particle; likely textual corruption)

उत्सृज्यताम्let (it) be released

अद्यtoday

पृथ्व्याम्on the earth

अथthen/and

यथाas/according to

क्रमम्order/sequence

सुगुप्तम्well-guarded/secure

चand

चरताम्let (it) roam/move about

चalso/and

अपिalso/even

यथाaccording to

शास्त्रम्the scripture/rule

यथाas

विधिthe prescribed procedure

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes