Shloka 246
Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)
सलिल विप्रमुख्येभ्यो मातड्स्रोतसा विभो | तदनन्तर शंख, चक्र और गदा धारण करनेवाले भगवान् श्रीकृष्ण उसी मार्गसे प्रकट होकर आये। उन्हें देखकर महामति उत्तंकने कहा--'पुरुषोत्तम! प्रभो! आपको श्रेष्ठ ब्राह्मणोंके लिये चाण्डालसे स्पर्श किया हुआ वैसा अपवित्र जल देना उचित नहीं है!
salila-vipramukhye-bhyo mātaṅga-srotasā vibho | tadanantaraṁ śaṅkha-cakra-gadā-dhāraṇo bhagavān śrīkṛṣṇas tasmin mārge prakaṭī-bhūya ājagāma | taṁ dṛṣṭvā mahāmatiḥ uttaṅka uvāca— “puruṣottama! prabho! śreṣṭha-brāhmaṇebhyaḥ caṇḍāla-spṛṣṭaṁ tathā apavitraṁ jalaṁ dātuṁ na yuktam” iti ||
ماتنگ کے سوتے سے (جسے ناپاک سمجھا جاتا تھا) پانی برہمنوں کے سرداروں کو پیش کیا گیا۔ اسی کے فوراً بعد شंख، چکر اور گدا دھارن کرنے والے بھگوان شری کرشن اسی راہ سے ظاہر ہو کر آئے۔ انہیں دیکھ کر مہامتی اُتّنگک نے کہا—“اے پُرُشوتم! اے پرَبھو! برہمنوں کے شریشٹھوں کو چانڈال کے چھوئے ہوئے ایسے ناپاک پانی کا دینا مناسب نہیں۔”
उत्तडुक उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds a dharmic-ethical tension between ritual notions of purity and the presence of the divine: Uttanka insists that offerings to brāhmaṇas must be uncontaminated, while Kṛṣṇa’s immediate manifestation frames the moment as a test or clarification of values—how one judges purity, propriety, and reverence in practice.
Water associated with a socially stigmatized source (mātaṅga-srotas) is involved in an offering context for eminent brāhmaṇas. Right after this, Kṛṣṇa appears bearing His divine weapons. Uttanka, seeing Him, objects that giving caṇḍāla-touched water to brāhmaṇas is improper, directly addressing Kṛṣṇa with a moral protest.