Shloka 23
Uttanka’s Guru-Śuśrūṣā and the Commission to Retrieve the Maṇikuṇḍalas (उत्तङ्क-गुरुशुश्रूषा तथा मणिकुण्डल-आदेशः)
अथ तेनैव मार्गेण शड्खचक्रगदाधर:,सलिल विप्रमुख्येभ्यो मातड्स्रोतसा विभो | तदनन्तर शंख, चक्र और गदा धारण करनेवाले भगवान् श्रीकृष्ण उसी मार्गसे प्रकट होकर आये। उन्हें देखकर महामति उत्तंकने कहा--'पुरुषोत्तम! प्रभो! आपको श्रेष्ठ ब्राह्मणोंके लिये चाण्डालसे स्पर्श किया हुआ वैसा अपवित्र जल देना उचित नहीं है!
atha tenaiva mārgeṇa śaṅkha-cakra-gadā-dharaḥ salila-vipramukhyebhyo mātṛ-srotasā vibho | tad-anantaraṃ śaṅkhaṃ cakraṃ ca gadāṃ dhārayamāṇo bhagavān śrī-kṛṣṇas tenaiva mārgeṇa prakaṭī-bhūya ājagāma | taṃ dṛṣṭvā mahā-matir uttaṅka uvāca— “puruṣottama prabho! bhavataḥ śreṣṭha-brāhmaṇebhyaś caṇḍāla-spṛṣṭaṃ tathā apavitraṃ jalaṃ dātuṃ na yuktam” iti |
پھر اسی راہ سے شَنگھ، چکر اور گدا دھارن کرنے والے بھگوان ظاہر ہوئے—ماتṛ-سروتس نامی دھارا کے کنارے، جہاں برہمنوں کے سردار موجود تھے۔ انہیں دیکھ کر مہامتی اُتّنک نے کہا—“پُرُشوتم! پرَبھو! اعلیٰ برہمنوں کو چانڈال کے چھوئے ہوئے ایسا ناپاک پانی دینا آپ کے شایانِ شان نہیں۔”
उत्तडुक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds a dharmic concern about ritual purity: Uttanka challenges the propriety of offering water deemed impure (touched by a Caṇḍāla) to eminent Brahmins, even when the giver is the Lord himself. It sets up a reflection on how social-ritual norms interact with divine purpose and ethical discernment.
Kṛṣṇa appears on the same route, identifiable by his conch, discus, and mace, near the stream called Mātṛ-srotas where leading Brahmins are present. Uttanka, seeing him, objects that it is improper to give those Brahmins water considered impure because it has been touched by a Caṇḍāla.