Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
कर्मणा जायते जन्तुर्मूर्तिमान्ू षोडशात्मक: । पुरुषं ग्रसते5विद्या तद् ग्राह्मममृताशिनाम्
karmaṇā jāyate jantur mūrtimān ṣoḍaśātmakaḥ | puruṣaṃ grasate 'vidyā tad grāhyam amṛtāśinām ||
کرم کے سبب جیو جنم لیتا ہے اور سولہ اجزا پر مشتمل ایک ٹھوس (مُورت) بدن اختیار کرتا ہے۔ اَوِدیا پُرُش کو لگاتار نگلتی رہتی ہے؛ اور وہ امرت نوش دیوتاؤں کے لیے بھی ‘قابلِ گرفت’—یعنی ان کے قابو میں—ہو جاتا ہے۔
वायुदेव उवाच
Desire-driven action leads to repeated embodiment; ignorance dominates the embodied person, making them subject to forces beyond their control. Freedom requires overcoming avidyā and transcending binding karma.
Vāyudeva delivers a doctrinal instruction: he explains how karma results in rebirth into a formed body (described as sixteenfold) and how ignorance keeps the person bound, even rendering them an object of higher beings’ enjoyment or control.