Shloka 12

Adhyāya 48: Brahmopadeśa on Prāṇāyāma, Sāttvika Vṛtti, and the Sattva–Kṣetrajña Question

Devanagari script

मत्स्यो यथान्य: स्यादप्सु सम्प्रयोगस्तथा तयो: । सम्बन्धस्तोयबिन्दूनां पर्ण कोकनदस्य च,जैसे जलसे मछली भिन्न है तो भी मछली और जल--दोनोंका संयोग देखा जाता है एवं जलकी बूँदोंका कमलके पत्तेसे सम्बन्ध देखा जाता है

Transliteration

matsyo yathānyaḥ syād apsu samprayogas tathā tayoḥ | sambandhas toyabindūnāṃ parṇa kokanadasya ca ||

Translation

وایو نے کہا— جس طرح مچھلی پانی سے جدا ہونے کے باوجود مچھلی اور پانی کا اتصال صاف دکھائی دیتا ہے، اور جس طرح پانی کے قطرات کا کوکنَد (کنول) کے پتے سے تعلق دیکھا جاتا ہے؛ اسی طرح فطرت کا اختلاف بھی، جب سبب اور مقصد یکجا ہو جائیں، تو ربط اور صحبت کو نہیں روکتا۔

Word by Word

मत्स्यःfish

यथाas, just as

अन्यःdifferent, other

स्यात्would be / may be

अप्सुin the waters

सम्प्रयोगःcontact, conjunction, association

तथाso, likewise

तयोःof the two (of them)

सम्बन्धःconnection, relation

तोयबिन्दूनाम्of water-drops

पर्णon/at the leaf

कोकनदस्यof the lotus

चand

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

व

वायुदेव (Vāyu)

म

मत्स्य (fish)

अ

अप्/जल (water)

त

तोयबिन्दु (water-drops)

प

पर्ण (leaf)

क

कोकनद (kokanada-lotus)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes