Shloka 16
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
उमां देवीं विजानी ध्वं नारीणामुत्तमां शुभाम् । रतीनां वसुमत्यस्तु स्त्रीणामप्सरसस्तथा,कामी पुरुष जिनके पीछे फिरते हैं, उन सबमें सुन्दर नेत्रोंवाली स्त्री प्रधान है। एवं जो माहेश्वरी, महादेवी और पार्वती नामसे कही जाती हैं, उन मंगलमयी उमादेवीको स्त्रियोंमें सर्वोत्तम जानो तथा रमण करने योग्य स्त्रियोंमें स्वर्णविभूषित अप्सराएँ प्रधान हैं
umāṃ devīṃ vijānīdhvaṃ nārīṇām uttamāṃ śubhām | ratīnāṃ vasumatyas tu strīṇām apsarasas tathā ||
اُما دیوی کو—جو مبارک اور عورتوں میں سب سے برتر ہے—پہچانو۔ اور رتی و لذّت کے لیے موضوع سمجھی جانے والی عورتوں میں دولت و آرائش سے سجی اپسرائیں بھی نمایاں و مقدم ہیں۔
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse establishes a hierarchy of ideals: Umā is presented as the supreme, auspicious model among women in a sacred-ethical sense, while Apsarases are acknowledged as foremost in worldly allure and pleasure. The implied teaching is to distinguish spiritual excellence (śubha, divine auspiciousness) from mere sensual attraction (rati).
Vāyu speaks to his audience, instructing them to recognize Umā (Pārvatī) as the highest among women and, in a separate category of pleasurable companionship, to regard the Apsarases as preeminent. The statement functions as a didactic classification within the discourse.