Shloka 5
Rajo-guṇa-nirdeśa — Brahmā’s Enumeration of Rajasic Dispositions
Devanagari script
उग्र॑ं दारुणमाक्रोश: परच्छिद्रानुशासनम् । लोकचिन्तानुचिन्ता च मत्सर: परिभावन:
Transliteration
ugraṁ dāruṇam ākrośaḥ parachidrānuśāsanam | lokacintānucintā ca matsaraḥ paribhāvanaḥ ||
Translation
وایو نے کہا—سخت اور بےرحم گالی گلوچ، دوسروں کے عیبوں کی نگرانی اور ان پر حکم چلانے کی عادت، دنیاوی فکروں میں بےچین غوروخوض، حسد، اور حقیر ٹھہرانے کا میلان—یہ وہ خصلتیں ہیں جو انسان کے کردار کو گلا دیتی ہیں اور راست دھرم کو کمزور کرتی ہیں۔
Word by Word
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootउग्र
FormNeuter, Nominative, Singular
दारुणम्cruel/terrible
दारुणम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदारुण
FormNeuter, Nominative, Singular
आक्रोशःshouting/abuse
आक्रोशः:
Karta
TypeNoun
Rootआक्रोश
FormMasculine, Nominative, Singular
परच्छिद्रानुशासनम्instruction/harping on others' faults
परच्छिद्रानुशासनम्:
Karta
TypeNoun
Rootपर-छिद्र-अनुशासन
FormNeuter, Nominative, Singular
लोकचिन्तानुचिन्ताbrooding after worldly concerns
लोकचिन्तानुचिन्ता:
Karta
TypeNoun
Rootलोक-चिन्ता-अनुचिन्ता
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मत्सरःenvy/jealousy
मत्सरः:
Karta
TypeNoun
Rootमत्सर
FormMasculine, Nominative, Singular
परिभावनःcontempt/insulting attitude
परिभावनः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिभावन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
व
वायुदेव (Vāyudeva)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes