Shloka 6
तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
Devanagari script
तमसो मिथुन सत्त्वं सत्त्वस्य मिथुनं रज: । रजसश्षापि सत्त्वं स्यात् सत्त्वस्य मिथुनं तम:,तमोगुणका प्रतिद्वन्द्दी है सत््वगुण और सत्त्व-गुणका प्रतिद्वन्द्धी रजोगुण है। इसी प्रकार रजोगुणका प्रतिद्वन्द्दी सत््वगुण है और सत्त्वगुणका प्रतिद्वन्द्ी तमोगुण है
Translation
تَمَس کا مدِّمقابل ستّو ہے اور ستّو کا مدِّمقابل رَجَس ہے۔ اسی طرح رَجَس کا مدِّمقابل بھی ستّو ہی ہے اور ستّو کا مدِّمقابل تَمَس ہی ہے۔
Word by Word
तमसःof tamas (darkness/ignorance; tamas-guṇa)
तमसः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Genitive, Singular
मिथुनम्pair; counterpart; opposite
मिथुनम्:
Karta
TypeNoun
Rootमिथुन
FormNeuter, Nominative, Singular
सत्त्वम्sattva (purity; sattva-guṇa)
सत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
सत्त्वस्यof sattva
सत्त्वस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Genitive, Singular
मिथुनम्pair; counterpart; opposite
मिथुनम्:
Karta
TypeNoun
Rootमिथुन
FormNeuter, Nominative, Singular
रजःrajas (activity/passion; rajo-guṇa)
रजः:
Karta
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
रजसःof rajas
रजसः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Genitive, Singular
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सत्त्वम्sattva
सत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
स्यात्would be; is (as a statement of relation)
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सत्त्वस्यof sattva
सत्त्वस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Genitive, Singular
मिथुनम्pair; counterpart; opposite
मिथुनम्:
Karta
TypeNoun
Rootमिथुन
FormNeuter, Nominative, Singular
तमःtamas
तमः:
Karta
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes