Shloka 5
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
नित्यस्य चैतस्य भवन्त्यनित्या निरीक्ष्यमाणस्य बहुस्वभावान् | न सज्जते कर्मसु भोगजालं दिवीव सूर्यस्य मदूखजालम्,जिनका स्वभाव बहुत प्रकारका है, उन इन्द्रिय आदिको देखनेवाले इस नित्यस्वरूप आत्माके लिये सब भोग अनित्य हो जाते हैं। अतः वे भोगसमुदाय उस विद्वानको उसी प्रकार कर्मोमें लिप्त नहीं कर सकते, जैसे आकाशमें सूर्यकी किरणोंका समुदाय सूर्यको लिप्त नहीं कर सकता
nityasya caitasya bhavantyanityā nirīkṣyamāṇasya bahusvabhāvān | na sajjate karmasu bhogajālaṃ divīva sūryasya marūcijālam ||
یہ نفسِ ابدی، جو حواس اور ان کے موضوعات کی گوناگوں کیفیتوں کو محض شاہد کی طرح دیکھتا ہے، اس کے لیے تمام لذّتیں ناپائیدار ٹھہرتی ہیں۔ اس لیے لذّتوں کا جال اس دانا کو اعمال میں یوں نہیں جکڑ سکتا جیسے آسمان میں پھیلی ہوئی سورج کی کرنیں خود سورج کو نہ آلودہ کرتی ہیں نہ باندھتی ہیں۔
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The Self is eternal and functions as a witness; when one abides in this standpoint, sense-enjoyments are recognized as impermanent and lose their power to bind. Thus, even while actions occur, the wise are not inwardly entangled—like the sun remaining untouched by its own rays.
A Brahmin speaker instructs on inner freedom: by discerning the observing Self distinct from the changing senses and pleasures, one avoids attachment and karmic bondage. The verse uses a vivid simile—sun and rays—to illustrate non-contamination amid activity.