Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अन्तर्वन-विद्यारण्योपमा

The Allegory of the Inner Forest of Knowledge

येडथिगच्छन्ति तं सन्तस्तेषां नास्ति भयं पुनः । ऊर्ध्व॑ चाधश्व तिर्यक्‌ च तस्य नान्तोडथिगम्यते,जो श्रेष्ठ पुछणष उस वनका आश्रय लेते हैं, उन्हें फिर कभी भय नहीं होता। वह वन ऊपर-नीचे तथा इधर-उधर सब ओर व्याप्त है। उसका कहीं भी अन्त नहीं है

ye 'dhigacchanti taṃ santaḥ teṣāṃ nāsti bhayaṃ punaḥ | ūrdhvaṃ cādhaś ca tiryak ca tasya nānto 'dhigamyate ||

برہمن نے کہا—جو نیک اور دانا لوگ اُس (برتر حقیقت) تک پہنچ کر اسی کی پناہ لیتے ہیں، اُن پر پھر کبھی خوف طاری نہیں ہوتا۔ وہ اوپر بھی، نیچے بھی اور ہر سمت میں محیط ہے؛ اس کا کنارہ کہیں بھی نہ پایا جا سکتا ہے نہ سمجھ میں آ سکتا ہے۔

येthose who
ये:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
अधिगच्छन्तिattain, reach
अधिगच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
तम्that (one/it)
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
सन्तःgood people, the virtuous
सन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक; √अस्-शतृ)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, बहुवचन
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
पुनःagain, thereafter
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अधःdownwards
अधः:
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
तिर्यक्sideways, across
तिर्यक्:
TypeIndeclinable
Rootतिर्यक् (अव्यय/प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
तस्यof it/that
तस्य:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
अन्तःend, limit
अन्तः:
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अधिगम्यतेis reached/known
अधिगम्यते:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि (passive), प्रथम, एकवचन

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (Brahmin speaker)
तत्/तं (That—supreme reality/principle)