Shloka 17
प्राणानामायतत्वेन तमुदान प्रचक्षते । तस्मात् तपो व्यवस्यन्ति मद्गतं ब्रह्म॒वादिन:,'प्राणांका आयतन (आधार) होनेके कारण उसे विद्वान् पुरुष उदान कहते हैं। इसलिये वेदवादी मुझमें स्थित तपका निश्चय करते हैं
prāṇānām āyatatvena tam udāna pracakṣate | tasmāt tapo vyavasyanti madgataṁ brahmavādinaḥ ||
چونکہ وہ پرانوں کا آیتن (سہارا/بنیاد) ہے، اس لیے دانا لوگ اسے ‘اُدان’ کہتے ہیں۔ اسی سبب وید کے جاننے والے برہموادی تپسیا کا عزم مجھ ہی میں قائم—مجھ ہی میں مستقر—کرتے ہیں۔
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Udāna is identified as the sustaining basis connected with the vital breaths, and true austerity (tapas) is presented as a disciplined resolve grounded in Vāyu’s principle—linking spiritual practice with mastery and understanding of prāṇa.
Vāyudeva is speaking doctrinally, explaining a subtle physiological-spiritual concept: why the wise name a particular vital function ‘Udāna’ and how Veda-knowers, on that basis, commit themselves to tapas as a practice established in Vāyu.