Shloka 9
Yudhiṣṭhira’s Grief, Kṛṣṇa’s Consolation, and Vyāsa’s Admonition (युधिष्ठिरशोक-निवारणोपदेशः)
Devanagari script
इस प्रकार श्रीमहाभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अश्वमेधपर्वमें पहला अध्याय पूरा हुआ,एतावदुक्त्वा गोविन्दो धर्मराजं युधिष्ठिरम् । विरराम महातेजास्तमुवाच युधिष्िर: धर्मराज युधिष्ठिस्से ऐसा कहकर महातेजस्वी भगवान् श्रीकृष्ण चुप हो गये। तब युधिष्ठिरने उनसे कहा
Transliteration
etāvad uktvā govindo dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram | virarāma mahātejās tam uvāca yudhiṣṭhiraḥ ||
Translation
دھرم راج یُدھشٹھِر سے اتنا کہہ کر عظیم تجلّی والے گووند (شری کرشن) خاموش ہو گئے۔ تب یُدھشٹھِر نے اُن سے کہا۔
Word by Word
एतावत्thus much; so far
एतावत्:
TypeIndeclinable
Rootएतावत्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active
गोविन्दःGovinda (Krishna)
गोविन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootगोविन्द
Formmasculine, nominative, singular
धर्मराजम्Dharmaraja (Yudhishthira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
Formmasculine, accusative, singular
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
Formmasculine, accusative, singular
विररामceased; stopped
विरराम:
TypeVerb
Rootरम्
Formperfect (liṭ), 3rd, singular, parasmaipada
महातेजाःthe great-splendored one
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
Formmasculine, nominative, singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, accusative, singular
उवाचsaid; spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
Formperfect (liṭ), 3rd, singular, parasmaipada
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
वैशमग्पायन उवाच
Characters & Entities
G
Govinda (Śrī Kṛṣṇa)Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes