Shloka 3
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
शीतोष्णे चैव वायुश्व॒ गुणा राजन् शरीरजा: । तेषां गुणानां साम्यं चेत् तदाहु: स्वस्थलक्षणम्,राजन! शीत, उष्ण और वायु--ये तीन शरीरके गुण हैं। यदि शरीरमें इन तीनों गुणोंकी समानता हो तो यह स्वस्थ पुरुषका लक्षण है
śītoṣṇe caiva vāyuś ca guṇā rājan śarīrajāḥ | teṣāṃ guṇānāṃ sāmyaṃ cet tad āhuḥ svasthalakṣaṇam ||
وایو دیو نے کہا—اے راجن! سردی، گرمی اور ہوا—یہ تین جسمانی اوصاف ہیں۔ جب یہ اوصاف توازن میں رہیں تو اسی توازن کو صحت مند انسان کی علامت کہا جاتا ہے۔
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Health is defined as equilibrium: when the bodily qualities of cold, heat, and wind (vāyu) are balanced, one is considered svastha—sound and well-established.
Vāyu-deva addresses a king and gives a concise, instructive definition of bodily well-being, framing health as the harmonious balance of key physiological qualities.