Shloka 8
Vāsudeva’s Upadeśa: The Inner Enemy and the Indra–Vṛtra Precedent (आत्मशत्रु-बोधः; इन्द्र-वृत्रोपाख्यानम्)
धराहरणदुर्गन्न्धो विषय: समपद्यत | शतक्रतुश्नुकोपाथ गन्धस्य विषये हते,नरेश्वर! कहते हैं, प्राचीन कालमें वृत्रासुरने समूची पृथ्वीपर अधिकार जमा लिया था। इन्द्रने देखा, वृत्रासुरने पृथ्वीपर अधिकार कर लिया और गन्धके विषयका भी अपहरण कर लिया और इस प्रकार पृथ्वीका अपहरण करनेसे सब ओर दुर्गनन््धका प्रसार हो गया है। तब गन्धके विषयका अपहरण होनेसे शतक्रतु इन्द्रको बड़ा क्रोध हुआ
dharāharaṇa-durgandho viṣayaḥ samapadyata | śatakratuś ca kupito ’bhūt gandhasya viṣaye hate, nareśvara |
وایو نے کہا—جب زمین چھین لی گئی تو ہر طرف بدبو کا غلبہ پھیل گیا۔ کہا جاتا ہے کہ قدیم زمانے میں ورتراسور نے پوری زمین کو اپنے قبضے میں کر لیا تھا؛ اندر نے اسے یوں گھرا ہوا دیکھ کر یہ بھی جانا کہ خوشبو کا دائرہ بھی لوٹ لیا گیا ہے۔ پس، اے نرادھپ! جب گندھ کا دائرہ پامال ہوا تو شتکرتو اندر شدید غضب میں مبتلا ہو گیا۔
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
When rightful domains that sustain the world’s balance are unlawfully seized, the result is pervasive disorder (symbolized by stench) and justified moral outrage; power must be exercised within dharma, not through usurpation.
Vāyu recounts an ancient episode: Vṛtrāsura overpowered the Earth and even appropriated the ‘sphere of fragrance.’ This caused foulness to spread everywhere, and Indra (Śatakratu) became intensely angry at the violation.