Shloka 53
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
प्राजजलि: पूजयामास त॑ जन॑ भरतर्षभ । ततो विवेश भवन गान्धार्या सहितो निजम् | व्युष्टायां चैव शर्वर्या यच्चकार निबोध तत्,भरतमश्रेष्ठ! तत्पश्चात् धृतराष्ट्रने हाथ जोड़कर उन ब्राह्मण देवताका सत्कार किया और गान्धारीके साथ फिर अपने महलमें चले गये। जब रात बीती और सबेरा हुआ, तब उन्होंने जो कुछ किया, उसे बता रहा हूँ, सुनो
Vaiśampāyana uvāca: prāñjaliḥ pūjayāmāsa taṃ janaṃ bharatarṣabha | tato viveśa bhavanaṃ gāndhāryā sahito nijam || vyuṣṭāyāṃ caiva śarvaryā yaccakāra nibodha tat, bharatamaśreṣṭha! ||
ویشَمپاین نے کہا— اے بھرتوں میں افضل! اس نے ہاتھ جوڑ کر اُن لوگوں کی تعظیم و تکریم کی۔ پھر گاندھاری کے ساتھ اپنے محل میں داخل ہوا۔ اور جب رات گزر گئی اور صبح ہو گئی، تو اے بھرتوں کے سردار! اب سنو کہ اس کے بعد اس نے کیا کیا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma through respectful conduct: a ruler (or elder) shows humility and proper hospitality to revered guests (especially Brāhmaṇas/ascetics), then proceeds with disciplined, orderly action as the new day begins—suggesting that ethical life is sustained by reverence, restraint, and right social duties.
After receiving or meeting a group of revered persons, Dhṛtarāṣṭra respectfully honors them with joined hands and appropriate hospitality. He then returns to his residence with Gāndhārī. The narrator signals a transition: when night ends and morning comes, the next actions of Dhṛtarāṣṭra will be described.