Shloka 45
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
न करिष्यन्ति राजर्षे तथा भीमार्जुनादय: । 'राजर्षे! इन धर्मपुत्र युधिष्ठिरके संसर्गसे भीमसेन और अर्जुन आदि भी इस जनसमुदाय (प्रजावर्ग)-का कभी अप्रिय नहीं करेंगे || ४४ $ ।। मन्दा मृदुषु कौरव्य तीक्ष्णेष्वाशीविषोपमा:
na kariṣyanti rājarṣe tathā bhīmārjunādayaḥ | mandā mṛduṣu kauravya tīkṣṇeṣv āśīviṣopamāḥ ||
اے راجَرشی! دھرم پُتر یُدھِشٹھِر کی صحبت میں رہتے ہوئے بھیم، ارجن اور دوسرے بھی کبھی رعایا کے لیے ناگوار عمل نہ کریں گے۔ اے کوروَیہ! نرم دلوں کے درمیان وہ نرم ہیں، مگر سختوں کے درمیان زہریلے سانپوں کی مانند۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True dharmic leadership combines gentleness with the gentle and firm, even fearsome, resistance toward the cruel. Under Yudhiṣṭhira’s dharmic influence, the powerful (Bhīma, Arjuna, etc.) are restrained from harming the people, yet remain capable of decisive protection against wrongdoing.
Vaiśampāyana reassures the listener (addressed as ‘rājarṣi’ and ‘kauravya’) about the conduct of Bhīma, Arjuna, and the others: in Yudhiṣṭhira’s company they will not do anything displeasing to the populace. Their temperament is described with a moral contrast—mild toward the mild, but dangerously formidable toward the harsh.