Shloka 20
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
भवद॒द्वीक्षणाच्चैव पाण्डुना पृथिवीक्षिता । तथा दुर्योधनेनापि राज्ञा सुपरिपालिता:,'पृथ्वीनाथ! महाराज शान्तनु तथा राजा चित्रांगदने जिस प्रकार हमारी रक्षा की है, भीष्मके पराक्रमसे सुरक्षित आपके पिता विचित्रवीर्यने जिस तरह हमलोगोंका पालन किया है तथा आपकी देख-रेखमें रहकर पृथ्वीपति पाण्डुने जिस प्रकार प्रजाजनोंकी रक्षा की है, उसी प्रकार राजा दुर्योधनने भी हमलोगोंका यथावत् पालन किया है
bhavad-advīkṣaṇāc caiva pāṇḍunā pṛthivīkṣitā | tathā duryodhanenāpi rājñā suparipālitāḥ ||
آپ کی چوکسی اور نگرانی کے باعث ہی زمین کے بادشاہ پانڈو نے زمین کی حفاظت کی؛ اور اسی طرح راجا دُریودھن نے بھی ہمیں خوب اچھی طرح سنبھال کر رکھا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rājadharma: a king’s legitimacy is expressed through vigilant oversight and the protection of the realm and its people. Good governance is measured by safeguarding subjects and maintaining order.
Vaiśampāyana reports a reflection comparing earlier rulers: just as Pāṇḍu ruled under the addressee’s supervision, Duryodhana too is said to have maintained and protected the people properly—an evaluative remark about kingship and public welfare.