धृतराष्ट्रस्य स्पर्शाभिलाषः — Dhṛtarāṣṭra’s Request for Touch and Permission for Tapas
तूणाश्मानं वाजिरथप्रवाहां ध्वजद्रुमै: संवृतकूलरोधसम् । पदातिनागैर्बहुकर्दमां नदीं सपत्ननाशे नृपति: प्रयोजयेत्
tūṇāśmānaṃ vājirathapravāhāṃ dhvajadrumaiḥ saṃvṛtakūlarodhasam | padātināgair bahukardamāṃ nadīṃ sapatnanāśe nṛpatiḥ prayojayet ||
دھرتراشٹر نے کہا—حریف دشمنوں کی تباہی کے لیے بادشاہ کو اپنی فوج کو دریا کی مانند برتنا چاہیے: ترکش اس میں پتھروں کی طرح ہوں، گھوڑے اور رتھ تیز بہاؤ کی طرح؛ کنارے جھنڈوں جیسے درختوں سے ڈھکے ہوں؛ اور اندر پیادے اور ہاتھی گہرے، چپکنے والے کیچڑ کی مانند ہوں۔ یوں اس ‘فوجی دریا’ کو حرکت دے کر دشمن کو نیست و نابود کرے۔
धृतराष्ट उवाच
The verse teaches a strategic image of royal power: a king must deploy his forces decisively and in an organized way to neutralize hostile rivals. Ethically, it reflects the kṣatriya-world view where protection of the realm may require force, but it also warns (by its vividness) how war becomes an overwhelming, engulfing force like a flood.
Dhṛtarāṣṭra speaks in the Ashramavāsika context, using a striking metaphor: he compares an army to a river whose components are mapped onto military units and equipment, describing how a king would use such a force to destroy enemies.