Shloka 20
Bhīmasya paruṣa-vākyaṃ
Bhīma’s Harsh Speech Heard by Dhṛtarāṣṭra and Gāndhārī
भगवान् व्यासके चले जानेपर राजा युधिष्ठिरने अपने बूढ़े ताऊ धुृतराष्ट्रसे नम्नतापूर्वक धीरे-धीरे कहा-- ।। यदाह भगवान् व्यासो यच्चापि भवतो मतम् | यथा55ह च महेष्वास: कृपो विदुर एव च,“पिताजी! भगवान् व्यासने जो आज्ञा दी है और आपने जो कुछ करनेका निश्चय किया है तथा महान् धनुर्धर कृपाचार्य, विदुर, युयुत्सु और संजय जैसा कहेंगे, निस्संदेह मैं वैसा ही करूँगा; क्योंकि ये सब लोग इस कुलके हितैषी होनेके कारण मेरे लिये माननीय हैं
vaiśampāyana uvāca | yad āha bhagavān vyāso yac cāpi bhavato matam | yathāha ca maheṣvāsaḥ kṛpo vidura eva ca | yuyutsuḥ sañjayaś caiva niḥsaṃśayaṃ tathā kariṣyāmi | ete hi kulahiteṣavaḥ tasmān me mānyāḥ ||
تب بادشاہ یُدھِشٹھِر نے سر جھکا کر نرم لہجے میں اپنے بوڑھے چچا دھرتراشٹر سے کہا—“بھگوان ویاس نے جو حکم دیا ہے، آپ نے جو ارادہ کیا ہے، اور مہادھنوردھر کرِپ، نیز وِدُر، یُیُتسُو اور سنجے جو مشورہ دیں—بے شک میں بعینہٖ وہی کروں گا۔ کیونکہ یہ سب ہمارے کُلن کے خیرخواہ ہیں، اس لیے میرے لیے قابلِ تعظیم ہیں۔”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Right action after catastrophe is guided by humility and deference to dharmic authority: Yudhiṣṭhira commits to follow the injunction of Vyāsa, the intention of the elder Dhṛtarāṣṭra, and the counsel of proven well-wishers (Kṛpa, Vidura, Yuyutsu, Sañjaya), prioritizing the welfare of the lineage over personal impulse.
In the Āśramavāsika context, as the elders move toward a life of renunciation, Yudhiṣṭhira respectfully addresses Dhṛtarāṣṭra and pledges compliance with Vyāsa’s directive and with the advice of trusted senior figures, signaling reconciliation, orderly transition, and adherence to dharma in the post-war household.