Shloka 9
Āśramamaṇḍala-darśana and Ṛṣi-samāgama
Observation of the Hermitage Precinct and the Assembly of Sages
Devanagari script
ततः सो5वभृथे राजा मुदितो जनमेजय: । पितरं स्नापयामास स्वयं सस््नौ च पार्थिव:
Translation
پھر اَوَبھرتھ سْنان کے وقت خوش دل راجا جنمیجیہ نے پہلے اپنے پتا کو نہلوایا، پھر خود بھی سْنان کیا۔ اسی جگہ راجا پریکشت بھی غائب (انتردھان) ہو گئے۔
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अवभृथेat the concluding bath (of the sacrifice)
अवभृथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअवभृथ
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुदितःjoyful, pleased
मुदितः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुदित (√मुद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्नापयामासcaused (him) to bathe; bathed (him)
स्नापयामास:
Karta
TypeVerb
Root√स्ना (णिच्) + √अस् (लिट्)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
Formअव्यय
सस्नौbathed
सस्नौ:
Karta
TypeVerb
Root√स्ना
Formलिट् (आत्मनेपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
पार्थिवःthe ruler/king
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परीक्षित्Parikshit
परीक्षित्:
Karta
TypeNoun
Rootपरीक्षित्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formअव्यय
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formअव्यय
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formअव्यय
बभूवbecame, was
बभूव:
Karta
TypeVerb
Root√भू
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तिरोहितःvanished, disappeared
तिरोहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootतिरोहित (√धा/√हू?; रूढ-विशेषण ‘अन्तर्धानगत’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
जनमेजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes