Shloka 74
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु कौन्तेय: पित्रा ज्येष्ठेन भारत । पस्पर्श सर्वगात्रेषु सौहार्दात् तं शनैस्तदा,वैशम्पायनजी कहते हैं--भारत! अपने ज्येष्ठ पितृव्य धृतराष्ट्रके ऐसा कहनेपर कुन्तीनन्दन युधिष्ठिरने बड़े सस््नेहके साथ उनके समस्त अंगोंपर धीरे-धीरे हाथ फेरा
vaiśampāyana uvāca evam uktas tu kaunteyaḥ pitrā jyeṣṭhena bhārata | pasparśa sarvagātreṣu sauhārdāt taṃ śanais tadā ||
وَیشَمپایَن نے کہا— اے بھارت! جب بڑے چچا دھرتراشٹر نے یوں کہا تو کُنتی کے پُتر یُدھشٹھِر نے محبت اور احترام کے جذبے سے آہستہ آہستہ اُن کے تمام اعضا پر ہاتھ پھیرا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after devastating conflict, dharma is upheld through humility and compassionate regard for elders; Yudhiṣṭhira’s gentle touch embodies reconciliation, restraint, and affectionate duty rather than triumphalism.
After Dhṛtarāṣṭra (the elder paternal uncle) speaks to him, Yudhiṣṭhira responds not with argument but with a tender, respectful gesture—slowly touching Dhṛtarāṣṭra’s limbs—signaling goodwill and filial reverence.