Shloka 61
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
Devanagari script
इत्युक्त्वा स तु धर्मात्मा वृद्धों राजा कुरूद्वह: । गान्धारीं शिश्रिये धीमान् सहसैव गतासुवत्,ऐसा कहकर धर्मात्मा बूढ़े राजा कुरुकुलशिरोमणि बुद्धिमान धृतराष्ट्रने सहसा ही निर्जीवकी भाँति गान्धारीका सहारा ले लिया
Transliteration
ity uktvā sa tu dharmātmā vṛddho rājā kurūdvahaḥ | gāndhārīṃ śiśriye dhīmān sahasaiva gatāsuvat ||
Translation
یہ کہہ کر وہ دھرماتما، بوڑھا، کُروؤں میں سرفراز دانا بادشاہ دھرتراشٹر یکایک بےجان سا ہو کر گاندھاری کا سہارا لے بیٹھا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
Formmasculine, nominative, singular
वृद्धःold/aged
वृद्धः:
TypeAdjective
Rootवृद्ध
Formmasculine, nominative, singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, singular
कुरूद्वहःbest of the Kurus
कुरूद्वहः:
TypeNoun
Rootकुरूद्वह
Formmasculine, nominative, singular
गान्धारीम्Gandhari
गान्धारीम्:
Karma
TypeNoun
Rootगान्धारी
Formfeminine, accusative, singular
शिश्रियेtook refuge in/leaned on
शिश्रिये:
TypeVerb
Rootश्रि
Formलिट् (perfect), ātmanepada, 3rd, singular
धीमान्wise
धीमान्:
TypeAdjective
Rootधीमत्
Formmasculine, nominative, singular
सहसाsuddenly/at once
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
गतासुवत्like one whose life has departed (lifeless-like)
गतासुवत्:
TypeAdjective
Rootगतासु
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DhṛtarāṣṭraG
GāndhārīK
KuruVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes