Shloka 22
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानम् — Dhṛtarāṣṭra’s Departure for Forest Life
यश्न पौरजन: वक्रिद् द्रष्टमिच्छति पार्थिवम् | अनावृत: सुविहितः स च यातु सुरक्षित:,“नगरवासियोंमेंसे जो कोई भी महाराजका दर्शन करना चाहता हो, उसे बेरोक-टोक सुविधापूर्वक सुरक्षितरूपसे चलने दिया जाय इति श्रीमहाभारते आश्रमवासिके पर्वणि आश्रमवासपर्वणि युधिष्िरयात्रायां द्वाविंशोडध्याय:
Vaiśampāyana uvāca |
yaś ca paurajanaḥ kaścid draṣṭum icchati pārthivam |
anāvṛtaḥ suvihitaḥ sa ca yātu surakṣitaḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—شہریوں میں سے جو کوئی بادشاہ کے دیدار کا خواہاں ہو، اسے نہ روکا جائے؛ مناسب انتظام کے ساتھ اسے پوری حفاظت میں جانے دیا جائے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes being accessible to subjects and ensuring their safety. The verse emphasizes orderly, non-discriminatory access (no obstruction) combined with responsible protection and proper arrangements.
An instruction is being issued regarding public access: any city-dweller who wants to see the king should be permitted to proceed freely, with logistical support and security, indicating a controlled yet open audience arrangement.