Shloka 29
धृतराष्ट्र-सत्कारः तथा श्राद्ध-दाने नियमनम् | Honoring Dhṛtarāṣṭra and Regulating Śrāddha-Gifts
शौचेन चाजातशत्रोर्न तु भीमस्य शरत्रुहन् । शत्रुसूदन जनमेजय! राजा धृतराष्ट्र गान्धारी और विदुरजी अजातशत्रु युधिष्ठिरके धैर्य और शुद्ध व्यवहारसे विशेष प्रसन्न थे, किंतु भीमसेनके बर्तावसे उन्हें संतोष नहीं था || २८ के अन्ववर्तत भीमो<पि निश्चितो धर्मजं नृूपम्,विपरीतकश्न मे शत्रुर्नियम्यश्न भवेन्नर: । राजा युधिष्ठिर बड़े दयालु थे। वे सदा प्रसन्न रहकर अपने भाइयों और मन्त्रियोंसे कहा करते थे कि “ये राजा धृतराष्ट्र मेरे और आपलोगोंके माननीय हैं। जो इनकी आज्ञाके अधीन रहता है, वही मेरा सुहृद् है। विपरीत आचरण करनेवाला मेरा शत्रु है। वह मेरे दण्डका भागी होगा
vaiśampāyana uvāca | śaucena cājātaśatror na tu bhīmasya śatruhan | śatrusūdana janamejaya rājā dhṛtarāṣṭro gāndhārī ca viduraś ca ajātaśatroḥ dhairyeṇa śuddhācāreṇa ca viśeṣataḥ prītā āsan, bhīmasenasya tu vyavahāreṇa teṣāṃ santoṣo nābhavat || bhīmo 'pi niścitaḥ dharmajaṃ nṛpam anuvartata; viparītācaraṇaḥ me śatrur, niyamyaś ca bhaven naraḥ |
وَیشَمپایَن نے کہا— اے دشمن کُش جنمیجَے! دھرتراشٹر، گاندھاری اور وِدُر اجات شترو یُدھِشٹھِر کی پاکیزگی، ثابت قدمی اور منضبط کردار سے بہت خوش تھے؛ مگر بھیم سین کے اندازِ عمل سے مطمئن نہ تھے۔ پھر بھی بھیم نے پختہ ارادہ کر کے دھرم راج یُدھِشٹھِر ہی کی پیروی کی۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ethical authority in kingship rests on purity, restraint, and respectful obedience to rightful elders; loyalty is defined by compliance with just command, while deliberate contrariness becomes enmity and invites discipline (daṇḍa).
Dhṛtarāṣṭra, Gāndhārī, and Vidura appreciate Yudhiṣṭhira’s steady, pure conduct but are displeased with Bhīma’s manner; nevertheless Bhīma resolves to follow Yudhiṣṭhira, who instructs his circle to honor Dhṛtarāṣṭra and treat obedience to him as a mark of friendship.