Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

छत्रोपानहदानफलप्रशंसा — Praise of the Merit of Donating Umbrella and Footwear

जातकर्माणि सर्वाणि व्रतोपनयनानि च । गोदानानि विवाहाश्न तथा यज्ञसमृद्धयः

jātakarmāṇi sarvāṇi vratopanayanāni ca | godānāni vivāhāś ca tathā yajñasamṛddhayaḥ ||

بھیشم نے کہا—پیدائش کے سنسکار سے لے کر ورت، اُپنयन، گائے کا دان، بیاہ اور یَجْیوں کی خوشحالی—یہ سب اعمال غذا (اَنّ) کے سہارے ہی پورے ہوتے ہیں؛ کیونکہ جانداروں کی بقا و قیام اَنّ ہی سے ہے۔

जातकर्माणिbirth-rites (jātakarma etc.)
जातकर्माणि:
Karta
TypeNoun
Rootजातकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
व्रतvow/observance
व्रत:
Karta
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Nominative, Singular
उपनयनानिinitiations (upanayana rites)
उपनयनानि:
Karta
TypeNoun
Rootउपनयन
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
गोदानानिgifts of cows
गोदानानि:
Karta
TypeNoun
Rootगोदान
FormNeuter, Nominative, Plural
विवाहाःmarriages
विवाहाः:
Karta
TypeNoun
Rootविवाह
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise/and also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यज्ञसमृद्धयःprosperities/fulfilments of sacrifices
यज्ञसमृद्धयः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञसमृद्धि
FormFeminine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
J
jātakarma (birth rite)
V
vrata (vows)
U
upanayana (sacred-thread initiation)
G
godāna (cow-gift)
V
vivāha (marriage)
Y
yajña (sacrifice)

Educational Q&A

Rituals, social sacraments, and meritorious gifts depend on sustenance—especially food and the resources that provide it. Dharma is not merely an ideal; it requires practical support to be enacted.

In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma. Here he lists major life-rites and religious acts to emphasize that their successful performance relies on material provision (implicitly, the household economy and the duty to sustain others).