Shloka 43
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
विश्वामित्र उवाच काम कामयमानस्य यदा काम: समृध्यते । अथैनमपर: कामस्तृष्णाविध्यति बाणवत्
Viśvāmitra uvāca: kāmaṁ kāmayamānasya yadā kāmaḥ samṛdhyate | athainam aparaḥ kāmas tṛṣṇā-vidhyati bāṇavat ||
وشوامتر نے کہا: لذتوں کا خواہاں انسان جب ایک خواہش پوری کر لیتا ہے تو اسی کی جگہ دوسری خواہش جنم لے لیتی ہے۔ یوں تڑپ اور حرص تیر کی طرح بار بار دل و دماغ کو چھلنی کرتی رہتی ہے۔
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
Fulfilling one desire does not end desire; it generates further desires. Therefore craving (tṛṣṇā) is inherently insatiable and repeatedly wounds the mind, implying the need for restraint and discernment.
Viśvāmitra is delivering a moral instruction: he uses a vivid simile—craving as an arrow—to explain the psychological cycle in which satisfaction of one wish immediately gives rise to another.