Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)

“देवताओ! मेरे पतिदेव मुझसे संतान उत्पन्न करना चाहते थे, किंतु तुमलोगोंने इन्हें इस कार्यसे निवृत्त कर दिया; इसलिये तुम सभी देवता निर्वश हो जाओगे ।। प्रजोच्छेदो मम कृतो यस्माद्‌ युष्माभिरद्य वै तस्मात्‌ प्रजा व: खगमा: सर्वेषां न भविष्यति,“आकाशचारी देवताओ! आज तुम सब लोगोंने मिलकर मेरी संततिका उच्छेद किया है; अतः तुम सब लोगोंके भी संतान नहीं होगी”

bhīṣma uvāca | “devatāḥ! mama patidevaḥ mayā santānam utpādayitum aicchat, kintu yūyaṃ lokā enam asmin kārye nivṛttavantaḥ; tasmāt yūyaṃ sarve devatā nirvaṃśā bhaviṣyatha || prajocchedo mama kṛto yasmād yuṣmābhir adya vai tasmāt prajā vaḥ khagamāḥ sarveṣāṃ na bhaviṣyati | ākāśacāriṇaḥ devatāḥ! adya yūyaṃ sarve miltvā mama santater ucchedaṃ kṛtavantaḥ; ataḥ yuṣmākam api santāno na bhaviṣyati”

اے آسمان میں گردش کرنے والے دیوتاؤ! آج تم سب نے مل کر میری نسل کا خاتمہ کیا ہے؛ لہٰذا تم سب کی بھی کوئی اولاد نہ ہوگی۔

प्रजाउच्छेदःdestruction of progeny
प्रजाउच्छेदः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा + उच्छेद
FormMasculine, Nominative, Singular
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
कृतःdone / made
कृतः:
TypeVerb
Rootकृ (कृत)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
यस्मात्because of which / since
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Plural
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तस्मात्therefore / from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
प्रजाprogeny / offspring
प्रजा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Singular
वःof you (all) / your
वः:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Plural
खगमाःO sky-goers (birds/air-moving ones)
खगमाः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootखगम
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
भविष्यतिwill be / will occur
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple future (लृट्), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhishma
D
devatāḥ (the gods)
P
patidevaḥ (husband/lord of the speaker, unnamed here)