Shloka 34
स तु क्रतुवरेणेष्टवा महात्मा दक्षिणावता,प्रचुर दक्षिणासे सम्पन्न उस श्रेष्ठ यज्ञका अनुष्ठान पूर्ण करके महामना भृगुवंशी परशुरामजीने मनमें दयाभाव लेकर शास्त्रज्ञ ऋषियों और देवताओंसे इस प्रकार पूछा --“महाभाग महात्माओ! उग्र कर्ममें लगे हुए मनुष्योंके लिये जो परम पावन वस्तु हो, वह मुझे बताइये।” उनके इस प्रकार पूछनेपर उन वेद-शास्त्रोंके ज्ञाता महर्षियोंने इस प्रकार कहा--
sa tu kratuvareṇeṣṭvā mahātmā dakṣiṇāvatā | pracura-dakṣiṇā-sampannaṃ taṃ śreṣṭha-yajñam anuṣṭhānaṃ pūrayitvā mahāmanā bhṛguvaṃśī paraśurāmaḥ manasi dayābhāvaṃ kṛtvā śāstrajñān ṛṣīn devāṃś caivam apṛcchat— “mahābhāgā mahātmānaḥ! ugra-karmaṇi lagnānāṃ manuṣyāṇāṃ yat parama-pāvanaṃ vastu, tad me brūta.” iti tena pṛṣṭe vedā-śāstra-vidaḥ maharṣayaḥ evam ūcuḥ—
کثیر دَکشِنا (نذرانوں) کے ساتھ اس برتر یَجْن کو ادا کرکے اور اسے باقاعدہ طور پر مکمل کرنے کے بعد، بھِرگووَںشی مہامنا پرشورام کے دل میں رحم پیدا ہوا۔ تب انہوں نے شاستر-دان رِشیوں اور دیوتاؤں سے پوچھا—“اے نہایت بختیار اور عظیم ہستیوں! جو لوگ سخت و خونریز اعمال میں لگے رہتے ہیں، اُن کے لیے سب سے اعلیٰ پاکیزگی کا ذریعہ کیا ہے؟ مجھے بتائیے۔” ان کے یوں پوچھنے پر وید و شاستر کے ماہر مہارشیوں نے جواب دیا۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even after completing grand rituals, the ethical problem of violence remains: those engaged in harsh deeds must seek the highest means of purification. The verse frames purification not merely as ritual completion but as a moral-spiritual concern addressed through authoritative guidance from sages and the gods.
Parasurama, having finished a major sacrifice with abundant gifts, becomes compassionate and asks learned sages and the gods what supremely purifying practice exists for people involved in fierce actions. The sages, experts in Veda and śāstra, prepare to answer.