Shloka 10
Suvarṇa-janma and Dakṣiṇā-Māhātmya
Origin and Supremacy of Gold as Ritual Fee
पवित्रमग्रयं जगत: प्रतिष्ठा दिवौकसां मातरो<थाप्रमेया: । अन्वालभेद् दक्षिणतो व्रजेच्च दद्याच्च पात्रे प्रसमीक्ष्य कालम्,गौ सबसे अधिक पवित्र, जगत्का आधार और देवताओंकी माता है। उसकी महिमा अप्रमेय है। उसका सादर स्पर्श करे और उसे दाहिने रखकर चले तथा उत्तम समय देखकर उसका सुपात्र ब्राह्मणको दान करे
pavitram agryaṃ jagataḥ pratiṣṭhā divaukasāṃ mātaro ’thāprameyāḥ | anvālabhed dakṣiṇato vrajec ca dadyāc ca pātre prasamīkṣya kālam ||
وسِشٹھ نے کہا—گائے نہایت پاکیزہ، جگت کی بنیاد و سہارا، اور دیولोक کے باشندوں کی بھی ماں ہے؛ اس کی عظمت بے اندازہ ہے۔ اسے ادب سے چھوئے، اسے دائیں جانب رکھ کر چلے، اور مناسب وقت دیکھ کر کسی مستحق برہمن کو دان کرے۔
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverence for the cow as a symbol of purity and cosmic support, and it frames charity as ethical discipline: donation should be done with respect, correct conduct (keeping the cow on one’s right), and careful judgment of both the proper time and the worthiness of the recipient.
Vasiṣṭha is instructing on dharma related to gifts and ritual conduct, specifically prescribing how one should honor a cow and how to perform go-dāna—by respectful touch, auspicious movement, and giving to a deserving brāhmaṇa at an appropriate time.