Shloka 11
प्रजा: सृजेति चादिष्ट: पूर्व दक्ष: स्वयम्भुवा । असृजद् वृत्तिमेवाग्रे प्रजानां हितकाम्यया,सृष्टिके प्रारम्भमें स्वयम्भू ब्रह्माजीने प्रजापति दक्षको यह आज्ञा दी कि “तुम प्रजाकी सृष्टि करो," किंतु प्रजापति दक्षने प्रजाके हितकी इच्छासे सर्वप्रथम उनकी आजीविकाका ही निर्माण किया
prajāḥ sṛjeti cādiṣṭaḥ pūrvaṃ dakṣaḥ svayambhuvā | asṛjad vṛttim evāgre prajānāṃ hitakāmyayā ||
بھیشم نے کہا—آغازِ آفرینش میں خودبھو (سویَمبھو) برہما نے پہلے دکش کو حکم دیا: “مخلوقات کی تخلیق کرو۔” مگر جانداروں کی بھلائی کی خواہش سے دکش نے سب سے پہلے ان کے ذریعۂ معاش کی بنیاد قائم کی، پھر نسل و رعایا کی تخلیق کی طرف بڑھا۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Before expanding population or undertaking grand projects, a ruler/creator must first secure vṛtti—sustainable livelihood and support systems—because true dharma prioritizes the welfare and stability of the people.
Bhīṣma recounts an early creation episode: Svayambhū instructs Prajāpati Dakṣa to create beings, but Dakṣa first arranges their livelihood, acting out of concern for their well-being.