Shloka 46
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
Devanagari script
कान्तारे ब्राह्मणान् गाश्न यः परित्राति कौशिक । क्षणेन विप्रमुच्येत तस्य पुण्यफलं शृणु
Translation
بھیشم نے کہا— اے سہسرآکش (اِندر)! جو دشوار گزار جنگل میں پھنسے ہوئے برہمنوں اور گایوں کو بچا لیتا ہے، وہ ایک ہی لمحے میں تمام گناہوں سے چھوٹ جاتا ہے؛ اس کے پُنّیہ پھل کو بھی سنو۔
Word by Word
कान्तारेin a forest/wilderness
कान्तारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकान्तार
FormNeuter, Locative, Singular
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Plural
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
परित्रातिrescues, delivers
परित्राति:
TypeVerb
Rootपरि-त्रा
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कौशिकO Kaushika
कौशिक:
TypeNoun
Rootकौशिक
FormMasculine, Vocative, Singular
क्षणेनin/within a moment
क्षणेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
विप्रमुच्येतwould be completely freed/released
विप्रमुच्येत:
TypeVerb
Rootवि-प्र-मुच्
FormOptative (Potential), Third, Singular, Atmanepada (Passive sense)
तस्यof him/for him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पुण्यफलम्the fruit of merit
पुण्यफलम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुण्य-फल
FormNeuter, Accusative, Singular
शृणुhear (listen)
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
पितामह उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes