Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)

दत्त्वा धेनुं सुव्रतां कांस्यदोहां कल्याणवत्सामपलायिनीं च । यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या- स्तावद्‌ वर्षाण्यश्रुते स्वर्गलोकम्‌,“उत्तम शील-स्वभाववाली, भले बछड़ेवाली और भागकर न जानेवाली दुधारू गायका कांस्यके दुग्धपात्रसहित दान करके उस गौके शरीरमें जितने रोएँ होते हैं, उतने वर्षोतक दाता स्वर्गलोकका सुख भोगता है

bhīṣma uvāca | dattvā dhenuṃ suvratāṃ kāṃsyadohāṃ kalyāṇavatsām apalāyinīṃ ca | yāvanti romāṇi bhavanti tasyās tāvad varṣāṇy aśnute svargalokam ||

بھیشم نے کہا—اچھی سیرت و خو والی، کانسے کے دوہن کے برتن سمیت، عمدہ بچھڑے والی، بھاگ کر نہ جانے والی اور دودھ دینے والی دھینو کا دان کرنے سے، اس گائے کے جسم پر جتنے بال ہوں اتنے ہی برس تک داتا سَورگ لوک میں مسرت بھوگتا ہے۔

दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
धेनुम्a cow
धेनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootधेनु
FormFeminine, Accusative, Singular
सुव्रताम्of good conduct/vows
सुव्रताम्:
TypeAdjective
Rootसुव्रता
FormFeminine, Accusative, Singular
कांस्यदोहाम्having a milking-vessel of bell-metal
कांस्यदोहाम्:
TypeAdjective
Rootकांस्य-दोहा
FormFeminine, Accusative, Singular
कल्याणवत्साम्with an auspicious/good calf
कल्याणवत्साम्:
TypeAdjective
Rootकल्याण-वत्सा
FormFeminine, Accusative, Singular
अपलायिनीम्not running away; not straying
अपलायिनीम्:
TypeAdjective
Rootअपलायिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यावन्तिas many as
यावन्ति:
TypeAdjective
Rootयावत्
FormNeuter, Nominative, Plural
रोमाणिhairs (on the body)
रोमाणि:
Karta
TypeNoun
Rootरोमन्
FormNeuter, Nominative, Plural
भवन्तिare / exist
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू (सत्तायाम्)
Formलट् (Present), Third, Plural, Parasmaipada
तस्याःof that (cow)
तस्याः:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
तावद्so many; for that long
तावद्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
अश्रुतेone who has not studied the Veda; unlearned
अश्रुते:
Karta
TypeAdjective
Rootअश्रु (अ-श्रुत)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्गलोकम्the world of heaven
स्वर्गलोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग-लोक
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma (speaker)
D
dhenu (cow)
K
kāṃsya (bronze milking vessel)
V
vatsa (calf)
S
svargaloka (heaven)

Educational Q&A

The verse teaches that dāna, when done thoughtfully—giving a useful, complete gift (a good milch-cow with calf and milking vessel) and ensuring it is suitable and manageable—produces vast spiritual merit, symbolized by long enjoyment of Svarga.

In Bhishma’s instruction on dharma (especially gifts and their fruits), he describes the reward for gifting a well-qualified cow: the donor attains heavenly enjoyment for a duration poetically measured by the number of hairs on the cow’s body.