Shloka 14
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
Devanagari script
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पित्रा पृष्टो महात्मना । सतां वार्ता पितुर्मध्ये महर्षीणां न्यवेदयत्
Translation
جب اس کے مہاتما باپ نے یوں پوچھا تو نچیکیت—جو پرلوک کی سب باتیں اپنی آنکھوں سے دیکھ چکا تھا—مہارشیوں کے درمیان ہی اپنے باپ کے سامنے وہاں کا سارا حال بیان کرنے لگا۔
Word by Word
प्रत्यक्षदर्शीdirectly-seeing, eyewitness
प्रत्यक्षदर्शी:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्षदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पित्राby the father
पित्रा:
Karana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
पृष्टःasked
पृष्टः:
Karta
TypeVerb
Rootपृच्छ्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
सताम्of the good (people)
सताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
वार्ताaccount, report, talk
वार्ता:
Karma
TypeNoun
Rootवार्ता
FormFeminine, Nominative, Singular
पितुःof the father
पितुः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
मध्येin the midst (of)
मध्ये:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमध्य
महर्षीणाम्of the great seers
महर्षीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Genitive, Plural
न्यवेदयत्reported, informed
न्यवेदयत्:
Karta
TypeVerb
Rootनि + विद् (वेदयति)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes