Shloka 18
Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)
महाराज! इसके बाद यज्ञकी इच्छावाले देवताओं और स्वयम्भू ब्रह्माजीका समागम होनेपर उनमें परस्पर जो बातचीत हुई थी, उसे बता रहा हूँ, इसपर ध्यान दो ।। देवा: समेत्य ब्रह्माणं भूमिभागे यियक्षव: । शुभं देशमयाचन्त यजेम इति पार्थिव,पृथ्वीनाथ! भूतलके किसी भागमें यज्ञ करनेकी इच्छावाले देवता ब्रह्माजीके पास जाकर किसी शुभ देशकी याचना करने लगे, जहाँ यज्ञ कर सकें
bhīṣma uvāca | mahārāja! tataḥ paraṁ yajñecchavo devāḥ svayambhūṁ brahmāṇam sametya parasparaṁ yāṁ kathām akurvan, tāṁ te kathayiṣyāmi—tatra te manasā nidhatsva || devāḥ sametya brahmāṇaṁ bhūmibhāge yiyakṣavaḥ | śubhaṁ deśam ayācanta yajāma iti pārthiva ||
بھیشم نے کہا—اے مہاراج! اس کے بعد یَجْن کی خواہش رکھنے والے دیوتا سویَمبھو برہما کے ساتھ عظیم اجتماع میں جمع ہوئے؛ وہاں جو گفتگو ہوئی، اسے سنو۔ یَجْن کے لیے آمادہ دیوتا برہما کے پاس گئے اور زمین کے کسی حصے میں ایک مبارک خطہ مانگنے لگے—“اے پارتھِو! ہمیں زمین پر کوئی پاک و مبارک جگہ عطا کیجیے جہاں ہم یَجْن کر سکیں۔”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights that sacred action (yajña) requires proper conditions—especially an auspicious place—and that even divine beings seek orderly sanction and right setting, reflecting dharma as alignment of intention, authority, and circumstance.
Bhīṣma tells the king he will recount a prior dialogue: the gods, wishing to perform a sacrifice, approach Self-born Brahmā and ask for an auspicious tract of land on earth where they can conduct the yajña.