Shloka 6
Tilā-Dāna, Dīpa-Dāna, and Nitya-Jalapradāna
Yama–Brāhmaṇa Saṃvāda) | तिलदान-दीपदान-नित्यजलप्रदान (यम-ब्राह्मण संवाद
नारदजीने कहा--महाभागे! कृत्तिका नक्षत्र आनेपर मनुष्य घृतयुक्त खीरके द्वारा श्रेष्ठ ब्राह्मणोंको तृप्त करे। इससे वह सर्वोत्तम लोकोंको प्राप्त होता है ।। रोहिण्यां प्रसृतैर्मार्ग्मासैरन्नेन सर्पिषा । पयोअऊज्नपानं दातव्यमनृणार्थ द्विजातये,रोहिणी नक्षत्रमें पके हुए फलके गूदे, अन्न, घी, दूध तथा पीनेयोग्य पदार्थ ब्राह्मणको दान करने चाहिये। इससे उनके ऋणसे छुटकारा मिलता है
nārada uvāca—mahābhāge! kṛttikā-nakṣatre samāgate manuṣyo ghṛta-yuktayā kṣīrayā śreṣṭhān brāhmaṇān tṛptayet; tena sa sarvottamān lokān prāpnoti. rohīṇyāṃ prasṛtair mārga-phala-rasair annēna sarpiṣā payasā ca pānīya-dravyāṇi dvijātaye dātavyāni; tena sa ṛṇāt pramucyate.
نارد نے کہا—اے نیک بانو! جب کِرتِّکا کا نکشتر آئے تو آدمی گھی ملی کھیر سے لائق برہمنوں کو سیر کرے؛ اس سے وہ اعلیٰ ترین لوکوں کو پاتا ہے۔ اور جب روہِنی کا نکشتر غالب ہو تو پکے پھلوں کا گودا اور رس، پکا ہوا اناج، گھی، دودھ اور پینے کے لائق مشروبات ایک دِویج برہمن کو دان کرے؛ اس سے وہ قرض کے بندھن سے چھوٹ جاتا ہے۔
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse teaches time-sensitive charity (dāna) and hospitality: feeding and gifting nourishing foods to qualified Brahmins at auspicious lunar mansions (Kṛttikā, Rohiṇī) generates spiritual merit, leading to higher realms and relief from one’s obligations (ṛṇa).
Nārada instructs a noble woman on specific observances tied to nakṣatras: during Kṛttikā one should feed Brahmins milk-pudding with ghee, and during Rohiṇī one should donate ripe fruit preparations, food, ghee, milk, and drinks—framing these acts as ethically potent and spiritually fruitful.