Shloka 40

दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च

Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food

Devanagari script

सो<यं कृत्स्नो ब्राह्मणार्थो राजार्थश्वाप्पसंशय: । राजा हि धर्मकुशल: प्रथमं भूतिलक्षणम्‌,यह सारी कथा ब्राह्मण और क्षत्रियके लिये है। इस विषयमें कोई संदेह नहीं है; क्योंकि राजा धर्ममें कुशल हो, यह प्रजाके ऐश्वर्य (वैभव)-को सूचित करनेवाला प्रथम लक्षण है

Transliteration

so ’yaṁ kṛtsno brāhmaṇārtho rājārthaś cāpy asaṁśayaḥ | rājā hi dharmakuśalaḥ prathamaṁ bhūtilakṣaṇam ||

Translation

بھیشم نے کہا—یہ سارا بیان برہمن کے بھلے اور راجا کے بھلے کے لیے ہے؛ اس میں کوئی شک نہیں۔ کیونکہ جو راجا دھرم میں ماہر ہو، وہی رعایا کی خوشحالی اور شان و شوکت کے ظہور کی پہلی علامت ہے۔

Word by Word

सःhe/that

अयम्this

कृत्स्नःentire, whole

ब्राह्मणार्थःmatter/purpose concerning Brahmins

राजार्थःmatter/purpose concerning the king (kshatriya rule)

चand

अप्water

संशयःdoubt

राजाking

हिindeed, for

धर्मकुशलःskilled in dharma

प्रथमम्first

भूति-लक्षणम्a sign/mark of prosperity

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

rājā (the king/ruler)

brāhmaṇa (Brahmin)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes